TIÊN TIẾN CHỦ ĐỘNG PHÒNG, CHỐNG NGỘ ĐỘC THỰC PHẨM DO SỬ DỤNG THỰC PHẨM TÁI, SỐNG TRONG MÙA NẮNG NÓNG

Trong thời điểm thời tiết nắng nóng, giao mùa, nhiệt độ và độ ẩm tăng cao, thực phẩm rất dễ bị ôi thiu, biến chất hoặc nhiễm vi sinh vật gây bệnh nếu không được lựa chọn, chế biến và bảo quản đúng cách. Bên cạnh đó, thói quen sử dụng các món ăn tái, sống, đặc biệt là tiết canh, gỏi sống và các loại thực phẩm chưa được nấu chín kỹ vẫn còn tồn tại trong một bộ phận người dân, tiềm ẩn nguy cơ cao gây ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền qua thực phẩm.

Nhằm bảo vệ sức khỏe, tính mạng Nhân dân, mỗi người cần nâng cao ý thức, thay đổi thói quen ăn uống không bảo đảm an toàn; thực hiện nghiêm nguyên tắc “ăn chín, uống sôi”, lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng và tuyệt đối không ăn tiết canh, thực phẩm tái, sống không bảo đảm an toàn.

Tiết canh, thực phẩm tái, sống tiềm ẩn nhiều nguy cơ

Tiết canh được chế biến từ tiết sống của gia súc, gia cầm kết hợp với thịt và các nguyên liệu khác. Do không trải qua quá trình đun nấu để tiêu diệt các tác nhân gây bệnh, tiết canh có thể tiềm ẩn vi khuẩn, vi rút, ký sinh trùng và nhiều mầm bệnh nguy hiểm.

Không chỉ tiết canh, các món ăn như thịt tái, gỏi sống, hải sản sống, trứng sống hoặc thực phẩm chưa được nấu chín kỹ cũng có nguy cơ gây bệnh nếu nguyên liệu không bảo đảm chất lượng hoặc bị nhiễm khuẩn trong quá trình chế biến.

Đáng lưu ý, nhiều vi khuẩn, vi rút và ký sinh trùng không thể nhận biết bằng mắt thường. Thực phẩm nhìn vẫn tươi ngon không có nghĩa là đã an toàn. Vì vậy, nấu chín kỹ thức ăn là một trong những biện pháp quan trọng để giảm nguy cơ mắc bệnh.

Những bệnh nguy hiểm có thể mắc phải

Sử dụng tiết canh và thực phẩm tái, sống có thể gây rối loạn tiêu hóa, ngộ độc thực phẩm với các triệu chứng như đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, sốt, mệt mỏi và mất nước. Trong trường hợp nặng, người bệnh có thể bị biến chứng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng.

Đặc biệt, ăn tiết canh lợn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh liên cầu khuẩn lợn. Người bệnh có thể sốt cao, đau đầu, buồn nôn, xuất huyết dưới da; trường hợp nặng có thể viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn, suy đa phủ tạng và tử vong. Một số trường hợp sau điều trị có thể để lại di chứng, trong đó có tổn thương thính lực.

Thực phẩm chưa được nấu chín cũng có thể chứa trứng hoặc ấu trùng ký sinh trùng, trong đó có ấu trùng sán lợn. Khi ký sinh ở não hoặc các cơ quan khác, bệnh có thể gây đau đầu, co giật, rối loạn thần kinh và ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe.

Bên cạnh đó, việc sử dụng thực phẩm có nguồn gốc từ gia súc, gia cầm ốm, chết hoặc không rõ nguồn gốc cũng tiềm ẩn nguy cơ lây truyền bệnh. Người dân tuyệt đối không sử dụng động vật ốm, chết làm thực phẩm.

Cảnh báo từ thực tế

Theo thông tin của Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh, trong thời gian từ tháng 7 năm 2025 đến tháng 4 năm 2026, trên địa bàn tỉnh đã ghi nhận 2 vụ nghi ngờ do ngộ độc thực phẩm và mắc bệnh truyền qua thực phẩm, với 46 người mắc và 2 người tử vong. Đáng chú ý, tất cả các trường hợp mắc bệnh đều có liên quan đến việc ăn tiết canh lợn và tiết canh vịt.

Những con số trên là lời cảnh báo về nguy cơ từ thói quen sử dụng thực phẩm tái, sống, đặc biệt là tiết canh.

Trong các dịp đám hiếu, đám hỉ, cưới hỏi, liên hoan hoặc những bữa ăn đông người, nguy cơ mất an toàn thực phẩm có thể gia tăng nếu thực phẩm không rõ nguồn gốc, chế biến không bảo đảm vệ sinh hoặc bảo quản không đúng cách.

Vì vậy, mỗi gia đình, người tổ chức bữa ăn đông người và các cơ sở dịch vụ ăn uống cần tuyệt đối không chế biến, kinh doanh và sử dụng tiết canh, thực phẩm tái, sống không bảo đảm an toàn.

Chủ động phòng, chống ngộ độc thực phẩm

Để bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và cộng đồng, người dân cần thực hiện tốt các khuyến cáo:

• Tuyệt đối không ăn tiết canh và thực phẩm tái, sống không bảo đảm an toàn. Không nên cho rằng tiết canh được làm từ vật nuôi trong gia đình hoặc con vật khỏe mạnh thì sẽ an toàn. Không sử dụng thịt, cá, trứng, hải sản chưa được nấu chín kỹ.
• Thực hiện “ăn chín, uống sôi”. Thức ăn cần được nấu chín kỹ, nhất là thịt, gia cầm, trứng, thủy sản và các thực phẩm có nguồn gốc động vật. Nước uống và nước sử dụng trong chế biến thực phẩm phải bảo đảm vệ sinh.
• Lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng. Không mua thực phẩm ôi thiu, dập nát, có màu sắc hoặc mùi vị bất thường; không sử dụng gia súc, gia cầm ốm, chết hoặc không rõ nguồn gốc.
• Bảo đảm vệ sinh trong chế biến. Rửa tay bằng xà phòng trước khi chế biến và trước khi ăn. Dụng cụ chế biến thực phẩm sống và thực phẩm chín cần được vệ sinh sạch sẽ, hạn chế nhiễm chéo. Thức ăn chín phải được che đậy, bảo quản phù hợp, không để lâu ở nhiệt độ môi trường, nhất là trong thời tiết nắng nóng.
• Các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm và dịch vụ ăn uống phải thực hiện đầy đủ các quy định về an toàn thực phẩm; sử dụng nguyên liệu rõ nguồn gốc, bảo đảm vệ sinh trong chế biến, bảo quản và phục vụ; không chế biến, kinh doanh tiết canh và thực phẩm tái, sống không bảo đảm an toàn.

Khi có dấu hiệu nghi ngờ ngộ độc thực phẩm

Sau khi ăn, nếu xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, sốt, đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi, khó thở, nổi ban, xuất huyết dưới da, co giật hoặc rối loạn ý thức, người dân cần nghĩ đến khả năng ngộ độc thực phẩm hoặc mắc bệnh truyền qua thực phẩm.

Khi đó, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để được khám và điều trị kịp thời; không tự ý sử dụng thuốc khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế.

Nếu nhiều người cùng xuất hiện triệu chứng sau khi ăn cùng một bữa ăn hoặc cùng một loại thực phẩm, cần nhanh chóng thông báo cho Trạm Y tế xã hoặc Ủy ban nhân dân xã để phối hợp xử lý. Đồng thời, giữ lại mẫu thức ăn, thực phẩm nghi ngờ, bao bì hoặc thông tin liên quan để phục vụ việc xác định nguyên nhân khi cần thiết.

Chung tay xây dựng thói quen ăn uống an toàn

Phòng, chống ngộ độc thực phẩm là trách nhiệm của cả cộng đồng. Mỗi gia đình cần chủ động lựa chọn thực phẩm an toàn, giữ gìn vệ sinh trong chế biến, bảo quản thực phẩm đúng cách và từ bỏ thói quen ăn tiết canh, thực phẩm tái, sống.

Các thôn, cơ quan, đơn vị, trường học, cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm và dịch vụ ăn uống trên địa bàn xã cần tăng cường tuyên truyền, vận động cán bộ, đoàn viên, hội viên và Nhân dân thực hiện nghiêm các quy định về an toàn thực phẩm.

“Ăn chín, uống sôi; rửa tay sạch; chọn thực phẩm an toàn; tuyệt đối không ăn tiết canh và thực phẩm tái, sống không bảo đảm an toàn.”

Ủy ban nhân dân xã Tiên Tiến đề nghị toàn thể Nhân dân, các cơ quan, đơn vị, trường học và các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn cùng chung tay thực hiện tốt công tác bảo đảm an toàn thực phẩm, chủ động phòng, chống ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền qua thực phẩm, góp phần bảo vệ sức khỏe Nhân dân và xây dựng địa phương an toàn, văn minh.